هر خودرویی علاوه بر سیستم های موتور و سیستم انتقال قدرت و یا سیستم ترمز و … به سیستمی برای تنظیم دمای کلی محیط فعالیت خودرو نیاز دارد . این نیاز در حدی است که در صورت حذف آن تمام این بش ها با مشکل رو به رو خواهند شد . وظیفه ی تنظیم دمای محیط فعالیت ها بر عهده ی سیستم خنک کننده خودرو است . در این بخش به بررسی و معرفی لوازم یدکی و انواع سیستم خنک کننده ی خودرو و نحوه عملکرد هر کدام خواهیم پرداخت .
همانطور که از نام این سیستم مشخص است ، وظیفه ی خنک کردن و ایجاد تعادل دما در بسیاری از اجزای خودرو را دارد . در سیستم های مختلف یک خودرو همواره در اثر عوامل مختلفی مانند اصطکاک ، احتراق سوخت ، مقاومت الکتریکی و … گرما تولید میشود . که گرمای تولید شده در مواردی نیاز است ، اما اگر دما از حدی بالاتر رود باعث بروز خسارت و اختلال در عملکرد سیستم های خودرو میشود .
انواع سیستم خنک کننده خودرو
به طور کلی میتوان گفت ک سه نوع سیستم خنک کننده در یک خودرو وجود دارد
سیستم خنک کننده اصلی
آب رادیاتور میباشد و از آن بعنوان مایع خنک کننده نام میبرند یا میتواند سیستم خنک کننده موتور از طریق هوا باشد . این سیستم مربوط به موتور خودرو میشود و مخصوص آن طراحی شده است . چرا که در موتور عمل احتراق درون سیلندر ها صورت میگیرد و گرمای حاصل به تمامی بخش های موتور از جمله بلوکه سیلندر ، سرسیلندر و محفظه کارتر و افزایش بیش از حد دما در این قسمت ها باعث خرابی موتور خواهد شد . البته دمای پایین تر از حد استاندارد نیز عملکرد اجزای موتور را مختل میکند.
لازم اســت گرمای حاصل از احتراق سوخت ، اصطــکاک داخلــی موتــور و گرمــای حاصــل از تراکم گازها به خارج از موتور انتقال یابد . پس موتور خودرو نیازمند سیستم خنک کننده ای است که پس از افزایش دمای موتور تا مقدار مورد نیاز آن را ثابت نگهدارد .
این دما معمولا با توجه به آلیاژ به کار رفته در ساخت بلوک سیلندر موتور و همچنین دمای مورد نیاز برای اینکه بیشتر سوخت پاشیده شده به طور کامل احتراق یافته و همچنین برای جلوگیری از احتراق ناقص تعیین و تعریف میشود . بهترین دما برای موتور ۷۳ الی ۸۲ درجه سانتیگراد میباشد و دمای موتور نباید بیش از ۳ درجه سانتیگراد از دمای تعریف شده بالاتر باشد.
انواع سیستم خنک کننده اصلی
۱- سیستم خنک کننده مستقیم ، که کلیه دستگاه با هوا خنک می شود . مانند رادیاتور خودرو که توسط حرکت یک پروانه یا حرکت رو به جلو خودرو خنک میشود . ساختار اجزائی که با این نوع سیستم خنک میشوند به صورت چند تکه یا شیار دار است تا جریان هوا بتواند به راحتی اجزای مورد نظر را خنک کند .
۲- سیستم خنک کننده غیر مستقیم ، که کلیه دستگاه با آب خنک می شودو دارای رادیاتور می باشند . این سیستم ، مهم ترین و قوی ترین سیستم خودرو میباشد .
نحوه عملکرد سیستم خنک خننکده اصلی
نحوه عملکرد آن به این صورت است که مایــع خنک کننده که ترکیبی از آب و ضدیخ اســت را از پایین رادیاتور و از طریق لوله خروجی به مجرای اطراف سیلندر و سرسیلندر انتقال می دهد . این مایع پس از خنک کردن قسمت های درونی سیلندر، محفظه احتراق و سیت سوپاپ ها به پشت ترموستات می رسد و متناســب با دمای موتور و بازوبســته بودن ترموستات و از طریــق یک شیلنگ لاستیکی از قسمت بالای رادیاتور وارد آن میشود . برای آن که سرعت خنک کاری بیشتر شود توسط واترپمپ جریان آب را به حرکت درمی آورند.
سیستم خنک کننده ثانویه
در همه موتورها روغن موتور یا روغن این نقش را برعهده دارد . گرچه اکثر مردم فکر میکنند که نقش روغن موتور روان کنندگی است ولی شاید کمتری کسی به نقش خنک کنندگی روغن موتور توجه نماید .
موتور خودرو دارای قطعات و اجزای متحرک بسیاری است . این اجزا اصطحکاک زیادی دارند و به تبع آن افزایش دما.برای روان کار کردن این اجزا،موتورهر خودرو نیازمند یک سیستم روغن کاری خودکار برای قطعات با اصطحکاک بالا میباشد. روغن موتور که در محفظه ی میل لنگ (کارتر) قرار دارد از طریق پمپ روغن و توسط مجاری مخصوصی که در بلوک سیلندر و سر سیلندر وجود دارد به قطعاتی ک نیازمند روغن کاری دارند میرسد؛قطعاتی مانند شاتون،سوپاپ ،میل سوپاپ ، میل بادامک ، ….
و نهایتا به میل لنگ ها میرسد و دوباره به محفظه میل لنگ (کارتر) باز میگردد . روغن موتور ضمن اینکه قطعات ذکر شده را روان میکند ، مقداری از گرمای حاصل از اصطحکاک آن ها را نیز دریافت کرده و به محفظه کارتر باز میگرداند.در این محفطه دمای روغن کاهش می یابد و دوباره توسط اویل پمپ و توسط مجاری مربوطه به قطعاتی که ب روان کاری نیاز دارند میرسد.
سیستم خنک کننده سرنشینان
این سیستم به منظور رفاه سرنشینان روی خودرو ها نصب میشود و عملکرد آن مانند کولر گازی است. توضیحات این سیستم را در قسمت توضیحات سیستم های برقی خودرو شرح خواهیم داد .
متعلقات و لوازم یدکی سیستم خنک کننده خودرو
متعلقات و لوازم یدکی سیستم خنک کنده اصلی
شیلنگ تحتانی ، پمپ آب ، تسمه پروانه ، رادیاتور ، ترموستات ، شیلنگ لاستیکی فوقانی ، پروانه خنک کننده ، فیبر و فنر پمپ آپ ، فولی سر میل لنگ ، فلکه پمپ آب ، کلید ترموستاتی پروانه برقی ، محفظه ترموستات ، منبع انبساط ، پروانه های برقی کششی و رانشی ، در رادیاتور ، قاب تسمه تایم ،
پیچ ها
پیچ های بهدکار رفته در این سیستم ؛ پیچ قاب تسمه تایم ، پیچ درب ترموستات ، پیچ بلبرینگ ترموستات و….
بست ها و دیاق ها
بست و دیاق به کار رفته در این سیستم ، بست شیلنگ رادیاتور و تمامی بست های نگهدارنده ی شیلنگ های سیستم .
آرم ها
آرم هشدار رادیاتور ، آرم احتیاط و…
خار ها
خار های مختلفی نیز در این سیستم وجود دارد ؛ خار دیاق فن دودور ، خار های نگهدارنده شیلنگ ها و….
فنر ها
فولی ها
فولی واتر پمپ ، فولی سر میل لنگ بزرگ ،
قطعات لاستیکی
لاستیک پایین رادیاتور ، ارزه گیر رادیاتور کولر بزرگ ، شیلنگ از رادیاتور آب به منبع آب اضافه ، شیلنگ پایین رادیاتور ، سوکت فن انرژکتور (نری)
واشر ها
واشر واتر پمپ کوچک ، واشر واتر پمپ بزرگ .
متعلقات و لوازم یدکی سیستم خنک کننده ثانویه
پیچ کارتل جدید ، پیچ کارتل قدیم ، پیچ دور کارتل و….میتوان گفت که تمامی قطعات و لواز یدکی مربوط به سر سیلندر و بلوکه سیلندر و محفظه کارتر مربوط به این سیستم میشوند .
در این مبحث در حیطه ی بررسی انواع لوازم یدکی خودرو ی پراید بحث دیگری را در رابطه با سیستم خنک کننده ی خودرو گشودیم و در رابطه با لوازم یدکی آن و انواع آن و نحوه ی عملکرد هر بخش آن مطالبی را خدمت شمشا عزیزان ارائه کردیم .
در صورتیکه که علاقه مند باشید میتوانید در سایت فروشگاه لوازم یدکی پراید حمزه مطالب بسیاری در رابطه با اقسام سیستم های خودرو ی خود بیابید و با انواع لوازم یدکی پراید و سایپا به خوبی آشنایی پیدا کنید . همچنین در صورت تمایل میتوانید برای خرید لوازم یدکی سایپا و پراید به فروشگاه لوازم یدکی ما سری بزنید .
